Ben Tiggelaar: ‘Als we spreken over gerechtigheid is een eerlijke blik naar binnen ook belangrijk’

Verhaal | 11-09-2018Annemarie van den Berg

Volgens Ben Tiggelaar heeft gerechtigheid alles te maken met de twee grote onderwerpen waar hij zich al jarenlang in verdiept: leiderschap en verandering. Daarom accepteerde hij graag de uitnodiging om te komen spreken op The Justice Conference. 

Welk aspect van ‘gerechtigheid’ verdient in jouw ogen extra aandacht?

‘Op dit moment denk ik dat de hele wereld met wantrouwen naar de kerk kijkt. En dan moeten we als protestanten niet te snel zeggen: ‘Ja, maar dat geldt voor de Rooms-Katholieke Kerk en hun misbruik schandalen.’ Dat is niet waar. Ook in de protestantse kerk spelen allerlei vormen van onrecht. Misschien op andere schaal en op een andere manier, maar het speelt ook bij ons. Denk aan de positie van de vrouw of de rechten van homo’s en lesbiennes. Ik denk - eerlijk gezegd - dat als we niet uitkijken en ons als christenen niet verbeteren op dit gebied, dat we ons recht om te spreken verspelen. 

Het vergt moed om zaken aan te kaarten, zeker ook tegenover mensen of instanties met macht.

Want hoe kun je als christen over rechtvaardigheid praten, als op hetzelfde moment in de naam van Christus op veel plekken in de wereld mensen die anders zijn worden gediscrimineerd of zelfs uit hun huis worden gesleurd en gevangen worden gezet? Daar moeten we ons echt tegen uitspreken en iets tegen ondernemen. Dat is waar mensen van buiten de kerk - terecht- vragen over hebben. Als we spreken over gerechtigheid is een eerlijke blik naar binnen ook belangrijk.’

Voor veel mensen zijn je naaste liefhebben en gerechtigheid heel grote woorden. Hoe pas jij ze in je eigen leven toe?

‘Jezus rekt de definitie van je naasten heel erg op. Hij zegt zelfs: Heb je vijanden lief. Dat is juist het confronterende. Als het allemaal aardige, nette mensen zijn, zoals jij en ik, dan is het niet zo moeilijk. Het wordt pas echt spannend als het gaat om mensen waarbij je normaal gesproken een blokje om zou lopen als je ze tegenkomt. Het begint met je te realiseren: ‘God vindt die mensen net zo belangrijk als dat Hij mij vindt.’ Dan ga je anders kijken naar mensen en dat maakt je nederig.

Het helpt mij om via vrijwilligerswerk mensen op te zoeken die ver van me af staan. Zo heb ik de afgelopen jaren mogen werken met mensen die verslaafd zijn, in de gevangenis zitten of er net uit komen. Dat zijn de kwetsbare mensen in onze samenleving van wie we toch vaak denken ‘dat hebben ze aan zichzelf te danken.’ Maar dan nog zegt de Bijbel dat je deze mensen op moet zoeken. Dat is confronterend en moeilijk, maar tegelijkertijd heel mooi en dankbaar werk.’

Als we spreken over gerechtigheid is een eerlijke blik naar binnen ook belangrijk.

Gerechtigheid en leiderschap: wat hebben die twee volgens jou met elkaar te maken?

‘Samen met mijn vrouw ben ik in Sri Lanka geweest ten tijde van de burgeroorlog waar ik getuige was van de zwakke positie van vrouwen en meisjes. Ook heb ik sloppenwijken bezocht in Nairobi, Kenia. Mensen die armoede of onrecht kennen uit eigen ervaring hebben mij verteld dat het ‘in je kruipt’. Dat mensen zich door de omstandigheden waarin ze zich bevinden minderwaardig gaan voelen. Het is heel belangrijk dat zij zich realiseren dat zij ook rechten hebben. 

Juist in maatschappijen en groepen waar extreme armoede heerst, zie je veel lokale leiders, zowel in de politiek als in het zakelijke leven, die in de eerste plaats aan zichzelf denken. Dat is een schrijnend onrecht. 

Er is leiderschap nodig op alle niveaus om moeilijke onderwerpen aan te kaarten. Ook is leiderschap extreem belangrijk als het gaat om het mobiliseren van mensen om in beweging te komen. Het is onvoldoende om alleen maar te zien wat er gebeurt in de wereld. Het vergt moed om zaken aan te kaarten, zeker ook tegenover mensen of instanties met macht.’